Tarnowski Leon Leopold (1775–1830), porucznik Legionów Polskich, kapitan wojsk Księstwa Warszawskiego, audytor generalny Królestwa Polskiego.
Ur. 25 II (wg J. Pachońskiego: 1776 lub 1777) w Malechowie (pow. lwowski), był synem Antoniego (wg Pachońskiego: Andrzeja), chorążego WP, i Julianny z Brzozowskich. Prawdopodobnie jego bratem był Ignacy Dionizy (ok. 1783–1831), proboszcz parafii w Wawrzyszewie (obecnie w granicach Warszawy).
T. odebrał staranne wykształcenie; znał języki: francuski, niemiecki, włoski i łacinę. Po wybuchu powstania kościuszkowskiego zaciągnął się 21 IV 1794 do 1. Regimentu Grenadierów Krak. Uczestniczył w bitwie pod Szczekocinami (6 VI t.r.) i w obronie Warszawy (od lipca do września). Awansował na starszego sierżanta w dowodzonym przez gen. Józefa Hutten-Czapskiego 3. Regimencie Pieszym, z którym walczył w obronie Pragi (4 XI). Prawdopodobnie na początku r. 1797 wyjechał do Włoch i wstąpił 19 IV t.r. do 2. baonu Leg. Pol. Na polu bitwy pod Weroną awansował 26 III 1799 na podporucznika. Następnie brał udział w starciu pod Magnano (5 IV t.r.) oraz w obronie twierdzy Mantui (od kwietnia do jej upadku); 30 VII dostał się do niewoli austriackiej i przez jedenaście miesięcy przebywał w Leoben w Styrii. Po zwolnieniu wrócił do Leg. Pol. i od 11 III 1801 służył w 5. baonie Legii Włoskiej, a od 8 XII t.r. w 1. komp. 2. baonu 2. półbryg. liniowej polskiej, przemianowanej na 114. półbryg. francuską; w r. 1803 został w niej członkiem Rady Administracyjnej.
Po zakończonej wojnie we Włoszech Napoleon Bonaparte zdecydował o wysłaniu m.in. 114. półbryg. francuskiej do stłumienia powstania w kolonii francuskiej na San Domingo. T. z drugą częścią legionistów wypłynął z Genui 13 II 1803 i po dotarciu 9 III t.r. do portu Cap Français przybył 6 lub 7 IV do Jérémie. W wyniku podziału 114. półbryg. znalazł się w dowodzonym przez Kazimierza Małachowskiego 1. baonie (ok. 400 żołnierzy), który skierowano ku równinie Torbeck z zadaniem wyparcia stamtąd powstańców. Wobec przeważających sił mulackiego gen. J. Ferrou batalion z dużymi stratami wycofał się do Jérémie. W dn. 23–26 IV 1803 połączone dwa bataliony ze 114. półbryg. bezskutecznie atakowały obóz powstańców w Quesnille. T. w maju t.r. uczestniczył w obronie Jacmel, a na przełomie czerwca i lipca w obronie małego fortu Grand Bois, ubezpieczającego od północnego wschodu m. Mirebalais. Stamtąd zdołał się przebić do wschodniej części wyspy, do Santo Domingo. Dn. 24 XII awansował na porucznika II kl., a 1 II 1804 na porucznika I kl. W czerwcu t.r. wstąpił do loży masońskiej «La parfaite harmonie». W wyniku sprzeczki z szefem batalionu Sebastianem Gołaszewskim został przez niego latem raniony pałaszem w brzuch. W listopadzie wypłynął z Port-au-Prince na Kubę. Z grupą przebywających tam Polaków został wcielony do 5. pp lekkiej francuskiej i po awansie 20 II 1805 na kapitana objął dowództwo 1. komp. fizylierów w tym pułku.
Prawdopodobnie pod koniec r. 1807 otrzymał T. z Kazimierzem Luxem i Piotrem Bazylim Wierzbickim pozwolenie na powrót do Europy. Po przybyciu do Warszawy wstąpił do armii Ks. Warsz. i 4 III 1808 w stopniu kapitana został kwatermistrzem 11. pp. Dn. 19 II 1812 awansował na podinspektora popisów wojsk Ks. Warsz. Uczestniczył t.r. w wojnie z Rosją. W czasie odwrotu armii napoleońskiej przebywał przez pewien czas w Poznaniu i w r. 1813 wstąpił tam do loży masońskiej «Les frères français et polonais réunis». Nie wiadomo, w jakiej formacji uczestniczył w kampanii saskiej w r. 1813 oraz w walkach na terenie Francji w r.n.
W tworzącym się wojsku Król. Pol. T. został 18 II 1815 audytorem 1. DP, która stacjonowała w Rawie. Po śmierci Franciszka Ksawerego Krysińskiego objął po nim w poł. marca lub w kwietniu 1824 stanowisko audytora generalnego całej armii WP oraz szefa Audytoriatu Wojskowego w II Dyrekcji Komisji Rządowej Wojny. Był oskarżycielem z urzędu (prokuratorem) w procesie mjr. Waleriana Łukasińskiego i innych członków Wolnomularstwa Narodowego przed Sądem Wojennym. Od 27 IV do 11 V t.r. przesłuchiwał w więzieniu Łukasińskiego oraz wolnomularzy. Występując w czerwcu jako oskarżyciel, zarzucił podsądnym zbrodnię stanu i wnioskował dla nich o karę śmierci; 2 X skazano Łukasińskiego na dziewięć lat, a ppłk. Ignacego Dobrogoyskiego i por. Mikołaja Dobrzyckiego na sześć lat twierdzy. T. zmarł 13 V 1830 w Warszawie, został pochowany 16 V w katakumbach cmentarza Powązkowskiego (grób Kat–10–4).
T. był prawdopodobnie dwukrotnie żonaty; w małżeństwie od r. 1803 z Francuzką Jaquelin (Jakubiną) Larguette (ok. 1781–1867), wdową po oficerze francuskim, nie miał dzieci.
Kosk, Generalicja, II; Małachowski-Łempicki, Wykaz pol. lóż wolnomularskich; PSB (Krysiński Franciszek Ksawery); Pachoński J., Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich, Kr. 1998–2003; Szenic, Powązki, I 224–5; Wójcicki, Cmentarz Powązkowski, II 148; – Askenazy S., Łukasiński, W. 1929; Dylągowa H., Towarzystwo Patriotyczne i Sąd Sejmowy 1821–1829, W. 1970; Gembarzewski, WP 1807–14; Gembarzewski, WP 1815–30; Pachoński J., Legiony Polskie. Prawda i legenda 1794–1807, W. 1974–7 I–IV; tenże, Polacy na Antylach i Morzu Karaibskim, Kr. 1979; Skałkowski A. M., Polacy na San Domingo, P. 1921; – [Bieczyński T.], Sąd sejmowy opowiedziany przez naocznego świadka…, Kr. 1869 s. 40; Harbut J. S., Noc listopadowa w świetle i cieniach historii i procesu przed Najwyższym Sądem Kryminalnym, W. 1926 s. 14, 28; Wolnomularstwo Narodowe. Walerian Łukasiński, Red. W. Śliwowska, W. 2014; – „Gaz. Warsz.” 1803 nr 102; „Kur. Warsz.” 1830 nr 131 (błędna data śmierci: 14 IV), nr 261, 1867 nr 105; – AGAD: Kom. Rządowa Wojny, sygn. 404 t. IV s. 182–252, 259–90, t. VI s. 337–48; AP w W.: Księga parafii Świętego Krzyża, 1830 nr 294 s. 818, toż parafii w Wawrzyszewie, 1831 nr 17 s. 18 (dot. brata, Ignacego); B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 2228 t. 2 k. 18–21; Bibliothèque nationale de France w Paryżu: Fonds maçonnique, Fichier Bossu 296 nr 546.
Piotr Andrzej Dmochowski i Andrzej Sikorski